Shirk lộ diện ra bên ngoài là Shirk có thể nhận thấy một cách rõ ràng và công khai chẳng hạn như: cầu nguyện ai (vật gì) khác ngoài Allah, giết tế dâng cúng các thần tượng, cùng với một số hành vi Shirk công khai khác.
Shirk thầm kín khó nhận thấy: một số thuộc đại Shirk và một số thuộc tiểu Shirk.
Loại đại Shirk thầm kín là hướng trái tim đến ai (vật gì) khác ngoài Allah chẳng hạn như: phó thác, yêu thương, hy vọng và tin rằng chúng có thể ban lành tránh dữ.
Loại tiểu Shirk thầm kín là chẳng hạn như quá quan tâm đến cuộc sống trần gian đến nỗi bỏ bê các nghĩa vụ tôn giáo và bất chấp các việc làm Haram. Chẳng phải, Nabi e đã có lời di huấn:
« تَعِسَ عَبْدُ الدِّيْنَارِ تَعِسَ عَبْدُ الدِّرْهَمِ » رواه البخاري.
“Thật khổ thay cho những ai làm nô lệ đồng tiền Dinar, thật khổ thay cho những ai làm nô lệ đồng tiên Dirham!" (Albukhari). Người gọi những kẻ chỉ quan tâm đến tiền tài là những nô lệ của nó tức thờ phượng và phục tùng nó.
Và một trong những loại thuộc Shirk thầm kín khác nữa đó là đặt việc tuân lệnh ai khác ngoài Allah lên trên việc tuân lệnh Ngài nhưng không có tâm niệm thờ phượng ai khác ngoài Ngài hoặc không hướng trái tim đến ai khác ngoài Ngài, và đây là đạng Shirk thầm kín khó nhận thấy nhất không ai có thể đảm bảo rằng bản thân an toàn thoát khỏi nó.
Ma'qil bin Yasar t thuật lại: tôi cùng với Abu Bakr Assiddiq đi gặp Nabi e, Người nói:
« يَا أَبَا بَكْرٍ، لَلشِّرْكُ فِيْكُمْ أَخْفَى مِنْ دَبِيْبِ النَّمْلِ ».
“Này Abu Bakr, quả thật điều Shirk trong thời các người sẽ khó nhận thấy hơn cả dấu chân của loài kiến".
Abu Bakr t nói: Chẳng phải Shirk là gán cho Allah một thần linh ngang vai cùng với Ngài sao?
Nabi e nói:
« وَالَّذِي نَفْسي بِيَدِهِ، للشِّرْكُ أَخْفى مِنْ دَبِيْبِ النَّمْلِ، أَلاَ أَدُلُّكَ عَلىَ شَيْءٍ إِذَا قُلْتَهُ ذَهَبَ عَنْكَ قَلِيْلُهُ وَكَثِيْرُهُ »
“Thề bởi Đấng nắm lấy linh hồn Ta, quả thật, Shirk khó nhìn thấy hơn cả dấu chân của kiến, Ta sẽ chỉ cho anh một điều mà nếu anh nói nó thì Shirk sẽ biến khỏi người anh cả ít lẫn nhiều".
Người e nói: Anh hãy nói:
« اللَّهُمَّ إِنِّيْ أَعُوذُ بِكَ مِنْ أَنْ أُشْرِكَ بِكَ وَأَنَا أَعْلَمُ، وَأَسْتَغْفِرُكَ لِمَا لاَ أَعْلَمُ» رواه البخاري في الأداب المفرد.
“Ollo-humma inni a'u-zhu bika min an ushrika bika wa ana
'alam, wa astaghfiruka lima la 'alam."
“Lạy Allah, quả thật bề tôi cầu xin Ngài giúp bề tôi tránh khỏi việc bề tôi làm điều Shirk với Ngài mà bề tôi không hay biết, và bề tôi cầu xin Ngài tha thứ về những gì mà bề tôi biết được." (Albukhari ghi lại trong chương “Đức hạnh của cá nhân").
Như vậy, Shirk thầm kín thì không ai có thể đảm bảo an toàn tránh khỏi nó ngoại trừ được Allah phù hộ và che chở, bởi trong nó, con người luôn đặt lòng ham muốn của bản thân lên trên việc tuân lệnh Allah, tuân lệnh một số tạo vật trong việc nghịch lại với Đấng Tạo Hóa, và nó tồn tại cả trong các đại trọng tội lẫn tiểu tội.
Lời Du-a vừa nêu trên là lời dạy của Nabi e nhằm để đạt được sự vô can với Shirk thầm kín này, tránh được sự ảnh hưởng của nó và được Allah tha thứ khi đã lỡ phạm phải nó.
Việc chứng thực Tawhid là sự phủ phục của trái tim, một lòng và chân thành tuân lệnh một mình Allah duy nhất, dâng cả tình yêu thương cho Ngài, yêu, ghét, cho đi, giữ lại, ... tất cả đều vì một mình Ngài, đó mới là một người có đức tin Iman hoàn thiện.
Cầu xin Allah ban nhiều hồng phúc cho tất cả chúng ta!!!