แนวทาง (มินฮาจญฺ) ของชาวอะฮฺลุสสุนนะฮฺ วัลญะมาอะฮฺ ก่อร่างขึ้นบนพื้นฐานที่ว่า “สุดยอดของความรู้ที่ต้องเจริญรอยตามคือความรู้ของบรรดาเศาะหาบะฮฺ และสุดยอดของการงานที่ต้องเจริญรอยตามคือการงานของบรรดาเศาะหาบะฮฺ ซึ่งพวกเขา (ชาวอะฮฺลุสสุนนะฮฺ วัลญะมาอะฮฺ) จะมองไปยังเศาะหาบะฮฺ เราะฎิยัลลอฮุอันฮุม ว่าอยู่เหนือกว่าพวกเขาในทุกแง่มุม ในทุกความประเสริฐ และในทุกสถานะ
การเจริญรอยตามพวกเขาในเรื่องศาสนาถือเป็นข้อจำเป็น
ดังนั้นจงเจริญรอยตามพวกเขา และจงปฏิบัติตามอายะฮฺและสูเราะฮฺต่างๆ
ท่านอิมามอะหฺมัด เราะหิมะฮุลลอฮฺ ได้อ้างอิงหลักฐานว่า ส่วนหนึ่งจากหลักการพื้นฐานของอัส-สุนนะฮฺ คือ “การยึดมั่นต่อสิ่งที่บรรดาเศาะหาบะฮฺของท่านนบี ศ็อลลัลลอฮุอะลัยฮิวะสัลลัม ได้ยึดถือไว้ และการเจริญรอยตามพวกเขา”
ท่านอิมามอัร-รอชิด อุมัร บินอับดุลอะซีซ เราะหิมะฮุลลอฮฺ ได้กล่าวว่า “ท่านจงมีความพึงพอใจต่อสิ่งที่ตัวของพวกเขามีความพึงพอใจเถิด เพราะพวกเขานั้นมีความรู้ที่มั่นคง และมีสายตาที่กว้างไกล”
อัลลอฮฺ สุบหานะฮฺ ได้ยกย่องบรรดาผู้ที่เจริญรอยตามบรรดาเศาะหาบะฮฺที่ดีเลิศ ในคำดำรัสของพระองค์ว่า
﴿وَٱلسَّٰبِقُونَ ٱلۡأَوَّلُونَ مِنَ ٱلۡمُهَٰجِرِينَ وَٱلۡأَنصَارِ وَٱلَّذِينَ ٱتَّبَعُوهُم بِإِحۡسَٰنٖ رَّضِيَ ٱللَّهُ عَنۡهُمۡ وَرَضُواْ عَنۡهُ وَأَعَدَّ لَهُمۡ جَنَّٰتٖ تَجۡرِي تَحۡتَهَا ٱلۡأَنۡهَٰرُ خَٰلِدِينَ فِيهَآ أَبَدٗاۚ ذَٰلِكَ ٱلۡفَوۡزُ ٱلۡعَظِيمُ ١٠٠﴾ [التوبة : ١١٠]
ความว่า “บรรดาบรรพชนรุ่นแรกในหมู่ผู้อพยพ (ชาวมุฮาญิรีนจากมักกะฮฺ) และในหมู่ผู้ให้ความช่วยเหลือ (ชาวอันศอรจากมะดีนะฮฺ) และบรรดาผู้ดำเนินตามพวกเขาด้วยการทำดีนั้น อัลลอฮฺทรงพอพระทัยในพวกเขา และพวกเขาก็พอใจในพระองค์ด้วย และพระองค์ทรงเตรียมไว้ให้พวกเขาแล้ว ซึ่งบรรดาสวนสวรรค์ที่มีแม่น้ำหลายสายไหลผ่านอยู่เบื้องล่างพวกเขาจะพำนักอยู่ในนั้นตลอดกาลนั่นคือชัยชนะอันใหญ่หลวง” (สูเราะฮฺอัต-เตาบะฮฺ : 100)
พระองค์ ญัลละวะอะลา ได้ดำรัสอีกว่า
﴿ وَٱتَّبِعۡ سَبِيلَ مَنۡ أَنَابَ إِلَيَّۚ ١٥ ﴾ [لقمان: ١٥]
ความว่า “และจงปฏิบัติตามทางของผู้ที่กลับไปสู่ข้า” (สูเราะฮฺลุกมาน : 15)
ซึ่งไม่มีข้อสงสัยใดๆ ว่าพวกเขาเป็นกลุ่มคนที่คู่ควรกับคุณลักษณะเช่นนี้มากที่สุดหลังจากบรรดานบี
และอัลลอฮฺ สุบหานะฮฺ ได้ดำรัสอีกว่า
﴿ يَٰٓأَيُّهَا ٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ ٱتَّقُواْ ٱللَّهَ وَكُونُواْ مَعَ ٱلصَّٰدِقِينَ ١١٩﴾ [التوبة : ١١٩]
ความว่า “โอ้ศรัทธาชนทั้งหลาย พึงยำเกรงอัลลอฮฺเถิด และจงอยู่อยู่ร่วมกับบรรดาผู้ที่สัจจริง” (สูเราะฮฺอัต-เตาบะฮฺ : 119) ท่านอัฎ-เฎาะหาก เราะหิมะฮุลลอฮฺ ได้กล่าวว่า “อยู่ร่วมกับท่านอบีบักรฺ ท่านอุมัร และเศาะหาบะฮฺของท่านทั้งสอง”
ในครั้งที่ท่านนบี ศ็อลลัลลอฮุอะลัยฮิวะสัลลัม ถูกถามถึงคุณลักษณะของกลุ่มชนที่รอดพ้นจากความพินาศและเข้านรกนั้น ท่านนบีได้ตอบว่า
«مَا أَنَا عَلَيْهِ وَأَصْحَابِي»
ความว่า “ผู้ที่อยู่บนแนวทางของฉันและบรรดาเศาะหาบะฮฺของฉัน”
ท่านหุซัยฟะฮฺ เราะฎิยัลลอฮุอันฮุ ได้กล่าวว่า “จงยำเกรงต่ออัลลอฮฺเถิด โอ้บรรดานักอ่านทั้งหลาย และจงยึดเอาแนวทางจากผู้ที่มาก่อนหน้าพวกท่าน (หมายถึงเศาะหาบะฮฺ) ขอสาบานด้วยกับลมหายใจที่ฉันมีอยู่ หากพวกท่านได้เจริญรอยตามมันแล้วไซร้ แน่นอนว่าพวกท่านจะประสบความสำเร็จไปจนถึงที่สุด แต่หากพวกท่านผินหลังให้กับมันโดยเอนไปทางซ้ายและทางขวา (ไม่ได้อยู่ในแนวทางของเศาะหาบะฮฺ) แน่นอนว่าพวกท่านจะประสบความกับความหลงผิดไปจนถึงที่สุด”
ดังนั้น หลักฐานต่างๆ ก่อนหน้านี้จึงบ่งชี้ว่าการเจริญรอยตามทางนำของเศาะหาบะฮฺ เราะฎิยัลลอฮุอันฮุม นั้นคือทางนำไปสู่เส้นทางที่เที่ยงตรง และด้วยทางนำนี่เองที่จะนำไปสู่ความสำเร็จ
และขอปิดท้ายด้วยคำกล่าวที่สวยงามยิ่ง ซึ่งท่านอิบนุกะษีร เราะหิมะฮุลลอฮฺ ได้กล่าวไว้ในการอธิบายคำดำรัสของอัลลอฮฺ ตะอาลา ที่ว่า
﴿ وَقَالَ ٱلَّذِينَ كَفَرُواْ لِلَّذِينَ ءَامَنُواْ لَوۡ كَانَ خَيۡرٗا مَّا سَبَقُونَآ إِلَيۡهِۚ ١١ ﴾ [الأحقاف: ١١]
ความว่า “และบรรดาผู้ปฏิเสธศรัทธาได้กล่าวแก่บรรดาผู้ศรัทธาว่า หากว่าอัลกุรอานนี้มีความดี พวกเขา (ผู้ศรัทธา) ก็จะไม่รุดหน้าไปยังอัลกุรอานก่อนเราเป็นแน่” (สูเราะฮฺอัล-อะหฺกอฟ : 11)
ท่านอิบนุกะษีร เราะหิมะฮุลลอฮฺ ได้อธิบายว่า “สำหรับชาวอะฮฺลุสสุนนะฮฺ วัลญะมาอะฮฺ นั้นพวกเขาจะกล่าวถึงทุกๆ การกระทำและคำพูดที่ไม่มีการยืนยันจากเศาะหาบะฮฺนั้นเป็นสิ่งที่อุตริกรรม (บิดอะฮฺ) เพราะหากมันเป็นสิ่งที่ดีจริงแล้ว พวกเขาจะรุดหน้าไปปฏิบัติมันก่อนหน้าเราอย่างแน่นอน เพราะพวกเขาจะไม่ปล่อยให้ความดีหนึ่งความดีใดมีขึ้น เว้นแต่พวกเขาจะรีบเร่งในการปฏิบัติมัน”
อนึ่ง เหล่านี้คือสิทธิทั้งสิบประการของเศาะหาบะฮฺที่ประชาชาติของท่านนบีมุฮัมมัด ศ็อลลัลลอฮุอะลัยฮิวะสัลลัม ต้องมอบให้ และบทสรุปของความเชื่อมั่นของชาวอะฮฺลุสสุนนะฮฺ วัลญะมาอะฮฺที่มีต่อพวกเขานั้น ถูกรวบรวมอยู่ในสองบทกลอนนี้
จงมอบความรัก ความน่าเชื่อถือ และความประเสริฐในหมู่พวกเขา
และจงกล่าวถึงในแง่ที่ดี และให้พวกเขาได้รับความพึงพอพระทัย และจงประกาศการเป็นปฏิปักษ์ต่อปฏิปักษ์ของพวกเขา
และจงยืนยันว่าพวกเขาจะได้รับสวนสวรรค์ ซึ่งเป็นที่ไม่มีความยากลำบากใดๆ อีก
ส่วนเรื่องราวความขัดแย้งที่เกิดขึ้นระหว่างพวกเขา และเรื่องราวที่ได้ประนีประนอมกัน ก็จงยึดปฏิบัติตามด้วยการเลือกสรรให้ดี
ทั้งหมดนี้อัลลอฮฺ ตะอาลา ทรงรู้ดียิ่ง
และขอการสดุดีแห่งอัลลอฮฺ ความสันติสุขปลอดภัย และความจำเริญจงมีแด่บ่าวของพระองค์ ศาสนทูตของพระองค์ นบีของเรามุฮัมมัด และบรรดาเครือญาติตลอดจนบรรดาเศาะหาบะฮฺและบรรดาผู้ที่ปฏิบัติตามด้วยความดีงาม