เพื่อนบ้านหมายถึงผู้ที่มีบ้านเรือนอยู่ใกล้กับบ้านของท่าน เพื่อนบ้านมีสิทธิที่ควรจะได้รับจากท่านมากมาย ถ้าเพื่อนบ้านของท่านมีความสัมพันธ์ทางเครือญาติกับท่านและเป็นมุสลิม เขาก็ควรจะได้รับสิทธิสามประการด้วยกันคือ สิทธิในฐานะเพื่อนบ้าน สิทธิในฐานะเครือญาติ และสิทธิในฐานะพี่น้องมุสลิม ถ้าเพื่อนบ้านของท่านเป็นมุสลิมแต่ไม่ได้มีความสัมพันธ์ทางเครือญาติกับท่าน เขาก็ควรจะได้รับสิทธิสองประการคือ สิทธิในฐานะเพื่อนบ้าน และสิทธิในฐานะพี่น้องมุสลิมของท่าน เช่นเดียวกับเพื่อนบ้านที่มีความสัมพันธ์ทางเครือญาติกับท่านแต่เขาไม่ใช่มุสลิม เขาก็ควรจะได้รับสิทธิสองประการเหมือนกันคือ สิทธิในฐานะเพื่อนบ้าน และสิทธิในฐานะเครือญาติ ส่วนเพื่อนบ้านที่ไม่ได้มีความสัมพันธ์ทางเครือญาติกับท่านและไม่ใช่มุสลิม เขาก็ควรจะได้รับสิทธิเพียงประการเดียว นั่นคือ สิทธิในฐานะเพื่อนบ้าน อัลลอฮฺตรัสว่า ความว่า
“และจงทำดีต่อบิดามารดา เครือญาติที่ใกล้ชิด เด็กกำพร้าและผู้ขัดสน และเพื่อนบ้านที่มีความสัมพันธ์ทางเครือญาติและเพื่อนที่ไม่มีสัมพันธ์ทางเครือญาติ” (อัน-นิสาอ์ : 36) ท่านนบี ศ็อลลัลลอฮุอะลัยฮิวะสัลลัม กล่าวว่า ความว่า“ญิบรีลคอยสั่งเสียฉันอยู่เสมอให้ทำดีต่อเพื่อนบ้าน จนฉันคาดคิดถึงขั้นว่าเขาจะให้เพื่อนบ้านได้มีสิทธิรับมรดกกันเลยทีเดียว”(อัล-บุคอรีย์ 6014-6015,มุสลิม 6424-6425) (บันทึกโดยอัล-บุคอรีย์ และมุสลิม) ดังนั้น ส่วนหนึ่งของสิทธิที่เพื่อนบ้านคนหนึ่งพึงจะได้รับจากเพื่อนบ้านอีกคนหนึ่งคือ การทำดีต่อเขาด้วยสิ่งต่างๆ ที่สามารถกระทำได้ ไม่ว่าจะเป็นด้วยทรัพย์สินของเขา ชื่อเสียงหรือบารมีในสังคม และสิ่งที่เกิดประโยชน์ ท่านนบี ศ็อลลัลอฮุอะลัยฮิวะสัลลัม กล่าวว่า ความว่า “เพื่อนบ้านที่ประเสริฐที่สุดในทัศนะของอัลลอฮฺ คือ เพื่อนบ้านที่ปฏิบัติดีที่สุดต่อเพื่อนบ้านของเขา” (อัต-ติรมิซีย์ 1944) ท่านนบี ศ็อลลัลอฮุอะลัยฮิวะสัลลัม ได้กล่าวอีกว่า ความว่า “ผู้ใดที่ศรัทธาต่ออัลลอฮฺและวันอาคิเราะฮฺ เขาก็จงทำดีต่อเพื่อนบ้านของเขา” (อัล-บุคอรีย์ 6019,มุสลิม48) และท่านนบี ศ็อลลัลอฮุอะลัยฮิวะสัลลัม ได้กล่าว (แก่ อบู ซัรฺ) ว่า ความว่า “โอ้ อบู ซัรฺ เอ๋ย เมื่อท่านต้มน้ำแกงท่านจงเติมน้ำให้มาก และจงแบ่งปันให้กับเพื่อนบ้านของท่านด้วย”(มุสลิม 2625)
ในจำนวนวิธีการทำดีต่อเพื่อนบ้านคือ การมอบของขวัญให้แก่เขาตามโอกาสและเทศกาลต่างๆ เพราะของขวัญเป็นการเสริมสร้างความรักใคร่ให้แน่นแฟ้นยิ่งขึ้น และขจัดความรู้สึกบาดหมางและเป็นศัตรูกัน
และส่วนหนึ่งของสิทธิที่เพื่อนบ้านพึงปฏิบัติต่อเพื่อนบ้านของเขาก็คือ การระงับจากการสร้างความเดือดร้อนแก่เขาทั้งในแง่คำพูดและการกระทำ ท่านเราะสูล ศ็อลลัลลอฮุอะลัยฮิวะสัลลัม กล่าวว่า ความว่า “ฉันขอสาบานต่ออัลลอฮฺว่า เขายังไม่เป็นผู้ศรัทธา เขายังไม่เป็นผู้ศรัทธา เขายังไม่เป็นผู้ศรัทธา”มีคนถามว่า ผู้ใดหรือโอ้ท่านเราะซูลุลลอฮฺ?ท่านตอบว่า“คนที่เพื่อนบ้านของเขาไม่ปลอดภัยจากการอธรรมและความเลวของเขา”(อัล-บุคอรีย์ 6016) ในอีกรายงานหนึ่งท่านกล่าวว่า ความว่า“จะไม่ได้เข้าสวรรค์สำหรับผู้ที่เพื่อนบ้านของเขาไม่ปลอดภัยจากการอธรรมและความเลวของเขา”(มุสลิม 46) และคุณลักษณะ: ชั่วร้ายดังนั้นใครก็ตามที่ไม่เชื่อว่าเพื่อนบ้านของเขาไม่ดีเขาก็ไม่ใช่ผู้เชื่อและเขาไม่ได้เข้าสวรรค์ มีผู้คนจำนวนมากในปัจจุบันที่ไม่ค่อยให้ความสำคัญกับสิทธิของเพื่อนบ้าน และเพื่อนบ้านของเขาไม่ปลอดภัยจากความเลวทรามของพวกเขา ท่านจะพบว่าพวกเขาชอบที่จะโต้เถียงกับเพื่อนบ้านอยู่ตลอดเวลา ชอบทะเลาะ ล่วงละเมิดสิทธิ และสร้างความเดือดร้อนให้แก่เพื่อนบ้าน ทั้งด้วยคำพูดและการกระทำ ทั้งหมดนั้นล้วนเป็นการปฏิบัติที่ค้านกับคำสั่งใช้ของอัลลอฮฺและศาสนทูตของพระองค์ และเป็นการกระทำที่ก่อให้เกิดความแตกแยกในหมู่ชาวมุสลิม ทำให้จิตใจของพวกเขาเหินห่างกัน และไม่ให้เกียรติซึ่งกันและกัน
*