Những người có lý do là những người bị bệnh, đi đường, mang tâm trạng sợ hãi không đủ bình tỉnh để hoàn thành Salah, với những dạng này được phép hành lễ Salah không giống như những người bình thường, họ được thực hiện theo khả năng có thể, Allah phán:
﴿وَمَا جَعَلَ عَلَيۡكُمۡ فِي ٱلدِّينِ مِنۡ حَرَجٖۚ﴾ الحج: 78
{Và Ngài (Allah) đã không áp chế các ngươi rơi vào tình huống khó khăn bởi tôn giáo.} Al-Hajj: 78 (Chương 22), và Allah phán:
﴿لَا يُكَلِّفُ ٱللَّهُ نَفۡسًا إِلَّا وُسۡعَهَاۚ﴾ البقرة: 286
Allah không bắt một ai gánh nặng trách nhiệm quá khả năng của mình. Al-Baqarah: 286 (chương 2), và Allah còn phán:
﴿فَٱتَّقُواْ ٱللَّهَ مَا ٱسۡتَطَعۡتُمۡ﴾ التغابن: 16
{Bởi thế, các ngươi hãy kính sợ Allah theo khả năng của các ngươi.} Al-Taghaa-bun: 16 (chương 64). Người bệnh hành lễ Salah thế nào ?
Người bệnh là người bị mất đi sức khỏe cả cơ thể hoặc chỉ một phần.
- Yêu cầu người bị bệnh phải hoàn thành nhiệm vụ Salah ngày đêm năm lần bằng với tư thế đứng bằng mọi cách có thể dù đứng dựa tường, đứng chống gậy hoặc đứng cong lưng đối với người bị đau lưng, bởi Nabi ﷺ nói: {وَإِذَا أَمَرْتُكُمْ بِأَمْرٍ فَأْتُوا مِنْهُ مَا اسْتَطَعْتُمْ} “Và khi Ta ra lệnh các ngươi điều gì thì hãy thực hiện nó với khả năng có thể.”()
- Nếu không có thể đứng thì hãy hành lễ ngồi, nếu vẫn không thể thì hãy nằm nghiên một bên, bởi Nabi ﷺ bảo I’mraan bin Husain :
{صَلِّ قَائِماً، فَإِنْ لَمْ تَسْتَطِعْ فَقَاعِداً، فَإِنْ لَمْ تَسْتَطِعْ فَعَلَى جَنْبٍ}
“Anh hãy đứng mà hành lễ Salah, nếu không thể thì hãy ngồi và nếu vẫn không thể thì hãy nằm nghiên một bên.”()
- Nếu vẫn không có khả năng thì được phép hành lễ Salah theo hiện trạng đang nằm dù chỉ cử động bằng mắt, bởi lễ Salah không được phép bỏ khi đầu óc người đó vẫn còn tỉnh táo, Allah phán:
﴿فَٱتَّقُواْ ٱللَّهَ مَا ٱسۡتَطَعۡتُمۡ﴾ التغابن: 16
{Bởi thế, các ngươi hãy kính sợ Allah theo khả năng của các ngươi.} Al-Taghaa-bun: 16 (chương 64).
Trường hợp hành lễ ngồi thì hãy cúi đầu lúc quỳ lạy thấp hơn lúc Rukua’, nếu không thể dùng đầu thì bằng mắt ra dấu cũng được.
B- Salah lúc đi đường xa (du hành), gồm:
Thứ nhất: Rút ngắn các lễ Salah nào có bốn Rak-at:
- Chủ đề thứ nhất: Về giáo lý rút ngắn.
Giới U’lama (học giả) về giáo lý Islam đồng thống nhất người đi đường xa như du hành được phép rút ngắn lễ Salah gồm bốn Rak-at lại còn hai Rak-at, với bằng chứng từ Qur’an, từ Sunnah và Ijma’.
- Về Qur’an thì Allah phán:
﴿وَإِذَا ضَرَبۡتُمۡ فِي ٱلۡأَرۡضِ فَلَيۡسَ عَلَيۡكُمۡ جُنَاحٌ أَن تَقۡصُرُواْ مِنَ ٱلصَّلَوٰةِ إِنۡ خِفۡتُمۡ أَن يَفۡتِنَكُمُ ٱلَّذِينَ كَفَرُوٓاْۚ﴾ النساء: 101
Và khi các ngươi di chuyển xa trên trái đất thì sẽ không bị bắt tội khi các ngươi rút ngắn lễ Salah vì sợ người ngoại đạo gây khó khăn, tạo áp lực cho các ngươi. Al-Nisa: 101 chương 4). Qua câu Kinh chứng tỏ việc rút ngắn lễ Salah lúc đi đường xa là được phép dù với tâm trạng sợ hãi hoặc với tâm trạng khác.
- Về Sunnah thì khi được hỏi về việc rút ngắn lễ Salah thì Rasul ﷺ nói:
{صَدَقَةٌ تَصَدَّقَ اللَّهُ بِهَا عَلَيْكُمْ فَاقْبَلُوا صَدَقَتَهُ}
“Đó là sự bố thí mà Allah đã ban, các ngươi hãi tiếp nhận sự bố thí đó của Ngài.”
Và bởi Rasul ﷺ và tất cả Khulafa sau Người đều làm theo như vậy, như được Ibnu U’mar kể: “Tôi đã từng đi xa cùng Nabi ﷺ và Người luôn hành lễ Salah bằng hai Rak-at cho đến khi Allah rút hồn Người; tôi cũng từng đi xa cùng Abu Bakr và ông cũng chỉ hành lễ Salah hai Rak-at cho đến cuối đời...”() Rồi ông kể đến U’mar , đến U’thmaan .
Imam Ahmad ghi lại từ Ibnu U’mar dẫn lời Nabi ﷺ:
{إِنَّ اللَّهَ يُحِبُ أَنْ تُؤْتَى رُخَصُهُ كَمَا يَكْرَهُ أَنْ تُؤْتَى مَعْصِيَتُهُ}
“Quả thật, Allah rất yêu thích việc thực hiện mọi điều được Ngài giảm nhẹ giống như Ngài ghét bỏ việc vi phạm mọi điều bị cấm vậy.”
- Về Ijma’: Quả thật, việc rút ngắn lễ Salah lúc đi đường xa là kiến thức tất yếu mà mỗi tín đồ Muslim cần phải biết rõ, đây là điều được thống nhất trong cộng đồng. Dựa vào điều này việc noi theo Sunnah và thực hiện điều được giảm nhẹ tốt đẹp hơn nhiều việc không thực hiện, và có một số U’lama ghét việc hành lễ đầy đủ đang lúc đi đường xa, vì lẽ đó mà Rasul ﷺ và tất cả Sahabah đều luôn làm theo Sunnah mỗi lúc rời khỏi nhà đi xa, đây chính là chỉ đạo phải luôn được di trì và bảo tồn.