Hadith thứ ba mươi tám: Ông Ibnu A’bbaas kể: có một phụ nữ đến từ Juhainah nói Nabi : Mẹ tôi đã nguyện đi làm Hajj nhưng chưa kịp thực hiện thì đã qua đời, vậy tôi có làm Hajj cho mẹ không? Người đáp:
((نَعَمْ، حُجِّى عَنْهَا، أَرَأَيْتِ لَوْ كَانَ عَلَى أُمِّكِ دَيْنٌ أَكُنْتِ قَاضِيَتَهُ؟ اقْضُوا اللَّهَ، فَاللَّهُ أَحَقُّ بِالْوَفَاءِ))
“Làm, hãy Hajj cho mẹ cô; cô thấy sao nếu như mẹ cô thiếu nợ thì cô có trả nợ thay mẹ không. Hãy trả nợ cho Allah bởi nợ của Ngài xứng đáng hơn để trả.”()
Các bài học từ Hadith:
Được phép thực hiện Hajj sau khi đã nguyện, đó là Hajj Islam. Đây là câu nói của đại đa số U’lama.
Được phép đặt thí dụ để giải thích sự việc giúp người nghe hiểu rõ ràng sự việc.
Khuyến khích người giải đáp câu hỏi giải thích rõ ràng, tận tường câu hỏi khi trả lời để người hỏi được thông suốt hết.
Được phép làm Hajj cho người quá cố.
Đối với người chết vẫn còn mang nợ Hajj thì bắt buộc người thân phải dùng tài sản của người quá cố để làm Hajj cho họ và trả nợ cho họ.
Ngoài Hajj thì thân nhân người quá cố còn phải thay họ chịu phạt hoặc thực hiện lời nguyền hoặc xuất Zakat bắt buộc hoặc những nhiệm vụ khác tương tự.
Câu “Hãy trả nợ cho Allah bởi nợ của Ngài xứng đáng hơn để trả” là bằng chứng rằng quyền lợi của Allah được ưu tiên hơn quyền lợi của con người, tuy nhiên có câu ngược lại và có câu là ngang nhau.() Nhưng trong nguyên thủy quyền lợi của Allah được đặt trên cơ sở dễ dàng và bỏ qua còn quyền lợi của con người được đặt trên cơ sở bắt buộc.()
Cô gái đã hiếu thảo với mẫu thân cô và đã cố gắng mang lợi ích cho bà sau khi bà đã từ trần.
Lòng can đảm của cô gái đó là không mắc cỡ khi đặt câu hỏi.
Giá trị kiến thức Islam và ân phước việc trao dồi kiến thức này.
Phụ nữ Sahabah đã tranh thủ học hỏi kiến thức Islam chính xác từ nguồn gốc chính.
Nguyên thủy muốn trao dồi kiến thức Islam là phải tìm đến nó.
Tốt nhất là người Muslim tránh xa việc nguyện việc hành đạo nào đó, bởi đôi khi y không có khả năng thực hiện nó giống như đã xảy ra với người phụ nữ trong Hadith là bà đã chết nhưng vẫn chưa thực hiện được lời nguyện.
Đối với cha mẹ đừng tạo khó khăn cho con cái sau khi qua đời bởi nợ nần, lời nguyện . . . bởi Rasul đã nói với ông Sa’d bin Abi Waqqaas :
((إِنَّكَ أَنْ تَذَرَ وَرَثَتَكَ أَغْنِيَاءَ خَيْرٌ مِنْ أَنْ تَذَرَهُمْ عَالَةً يَتَكَفَّفُونَ النَّاسَ))
“Quả thật, việc anh để lại tài sản cho con cái anh để chúng giàu có tốt hơn việc anh để họ nghèo khó xòe tay xin tiền thiên hạ.”
Lý do mà người phụ nữ này không tự làm Hajj do không đủ chi phí hoặc không đủ thể lực hoặc cô sẽ trì hoãn tiếp tục, nhưng đúng nhất chỉ có Allah mới rõ.
Tranh thủ hành đạo và làm việc thiện tốt khi có cơ hội trong khoảng tuổi đời tốt nhất của mỗi người.
Con người không biết được việc gì xảy ra cho y nên đừng trì hoãn việc hành đạo đến ngày mai.
Thực hiện nhiệm vụ, lời hứa là hành động tốt đẹp mà Islam khuyến khích và bắt buộc như được thể hiện qua nhiều câu Kinh và Hadith.
Không nên nợ nần.
Việc hiếu thảo song thân không bị đứt đoạn sau khi họ qua đời.